|
www.biologia.viii-lo.krakow.pl |
|||||||||
|
MENU
|
Ciekawostki
Przełomu w biologii dokonał C. W. Moeliker z Natuurmuseum w Rotterdamie (Holandia). Udało mu się naukowo udokumentować pierwszy przypadek homoseksualnej nekrofilii u kaczki krzyżówki. Praca jest bogato ilustrowana. Pochodzeniem istot żywych na Ziemi interesowano się od zamierzchłych czasów. W wiekach starożytnych wierzono, że wszystkie organizmy żywe na czele z człowiekiem zostały stworzone przez boga lub bogów. Wielki mędrzec grecki Arystoteles przypuszczał, że organizmy niższe mogły powstać albo z jaj w wyniku procesu rozmnażania, albo w drodze samorództwa. Próbę obalenia teorii samorództwa podjął Włoch Redi, który stwierdził na przykładzie much, że w mięsie nie pojawią się ich larwy, jeśli uniemożliwi im się składanie jaj. Ksiądz Spallanzani (1729-1799) jako pierwszy wykazał, że mikroorganizmy rozmnażają się dzięki zarodnikom przenoszonym przez powietrze. Teorię samorództwa obalił w końcu Ludwik Pasteur, francuski biochemik i fizyk, żyjący w latach 1822-95. Drzewa wydzielają do atmosfery substancje bakteriobójcze - fitonocydy. Są to: jałowiec, jodła, sosna, świerk, cis, dąb, klon, grab, jesion. Dla przykładu fitonocydy sosny zabijają prątki gruźlicy, dębu - pałeczki dezynterii (czerwonki bakteryjnej), a jodły zarazki dyfterytu (błonicy). Dbajmy o lasy! Najstarszy pingwin dożył prawie 40-tki Niedawno podano informację o zgonie w japońskim ogrodzie zoologicznym najbardziej zaawansowanego wiekiem pingwina. Ginkichi - tak mu było na imię - żył 39 lat i 9 miesięcy, to jest ewenementem. Uważany był za najstarszego na świecie pingwina żyjącego w niewoli. Przeliczając jego wiek na lata człowieka dane mu było przeżyć 140-150 lat. Osiągnął wzrost 95 cm i wagę 12 kg. Japończycy sprowadzili go z Antarktydy wraz z 12 innymi do Ňparku pingwinów" mieszczącego się w Nagasaki, na południu kraju. Ile Jesteś w stanie zjeść w ciągu 75 lat życia? - około 600 kg masła i oleju, 1125 kg sera, 825 kg cukru, 900 kg jaj, 7 t owoców i warzyw, 3 t chleba, klusek i ryżu, 250 kg ryb, 400 kur, 6000 l mleka, 8 owiec, 20 świń i 4 krowy, czyli równowartość wagi od 7,5 do 10 słoni. Dostarczy Ci to ilość energii porównywalną z tą, która uwalnia się przy eksplozji 65 t trotylu. Godzina surfowania po internecie kosztowała Cię 500 kJ, czyli 120 kcal (potocznie - ale nieprawidłowo - mówi się 120 cal). 500 kJ energii może dostarczyć szklanka mleka lub kilo jabłek. Zakładając, że od chwili, kiedy zacząłeś czytać ten dział, minęło 5 minut, w tym czasie obumarł miliard Twoich komórek, a ich budulec został rozłożony przez białe krwinki i ponownie wykorzystany. W tym samym czasie w wyniku podziałów przybyło Ci około miliarda innych, nowych komórek. Oczywiście jedne komórki żyły dłużej, inne krócej. Te, które tworzą skórę lub żołądek, wymieniają się co 3-4 dni, komórki: rogówki oka żyją tydzień, krwinki czerwonej - 2 miesiące, zaś włókna mięśniowego - 7 lat. Komórki mięśnia serca i nerwowe w zasadze nie odnawiają się wcale, chodź i od tej zasady są wyjątki. Podczas wakacji odnowiona została około 1/3 Twojego ciała. Bez Twojej wiedzy. Składające się na Twoje ciało cząsteczki i atomy są nieustannie rozmontowywane, przerabiane, wymieniane, przemieszczane... a Ty wciąż jesteś sobą. Nawet niewielkie ilości alkoholu przyjmowane podczas ciąży mogą spowodować nieodwracalne uszkodzenie mózgu płodu - dowodzą najnowsze badania. Jest tak z pewnością u szczurów, być może więc i ludzkie dzieci rozwijające się w łonie matki należałoby chronić nawet przed "bezpiecznymi", wydawałoby się, dawkami alkoholu.Naukowcy z Wydziału Medycyny Uniwersytetu w Nowym Meksyku stwierdzili, że dorosłe szczury, których matki dostawały w czasie ciąży alkohol, wypadają w testach polegających na wyszukiwaniu drogi w labiryncie gorzej niż osobniki z grupy kontrolnej (ciężarnym samicom podawano taką ilość alkoholu, jaka odpowiada jednemu drinkowi dziennie w okresie pierwszych sześciu miesięcy ciąży u ludzi). Zdaniem badaczy oznacza to, że prawdopodobnie alkohol wywiera dalekosiężny wpływ na rozwój mózgu, czego skutki ujawniają się dopiero w życiu dorosłym, gdy zachodzi konieczność wykonywania pewnych bardziej złożonych zadań. Najpoważniejszą konsekwencją systematycznego picia dużych ilości alkoholu przez ciężarne kobiety jest tak zwany płodowy zespół alkoholowy - dzieci nim dotknięte są opóźnione w rozwoju umysłowym, mają duże trudności z uczeniem się i wykazują zaburzenia zachowania. W wielu krajach lekarze odpowiedzialni za prowadzenie ciąży zwracają uwagę kobiet na zagrożenia, jakie stanowi dla prawidłowego rozwoju płodu przyjmowanie w tym okresie alkoholu. Na przykład obecnie obowiązujące zalecenia Brytyjskiego Stowarzyszenia Ginekologów i Położników określają dopuszczalną ilość przyjmowanego w czasie ciąży alkoholu na jedną małą lampkę wina lub szklaneczkę piwa bądź odpowiednią objętość mocniejszego trunku. W świetle relacjonowanych przez serwis internetowy tygodnika "Nature" z 18 listopada 2002 r. wyników badań ograniczenia te mogą się jednak okazać nazbyt liberalne. Badane przez zespół z Nowego Meksyku gryzonie nie tylko radziły sobie gorzej w labiryncie, odbiegały one także niekorzystnie od osobników z grupy kontrolnej pod względem stężenia jednego z ważnych neuroprzekaźników - glutaminianu. Stwierdzono, że tej kluczowej dla prawidłowego funkcjonowania wielu neuronów substancji było u szczurów badanych o jedną trzecią mniej w hipokampie - rejonie mózgu odpowiedzialnym za procesy uczenia się i pamięci. Komentujący te badania, psycholodzy zwracają co prawda uwagę na to, że czas trwania ciąży jest zupełnie inny u ludzi niż u szczurów i że nasze procesy rozwojowe przebiegają nieco inaczej niż gryzoni, dlatego proste ekstrapolowanie tych wyników nie jest uzasadnione. Są oni jednak zgodni, że podobne ustalenia zmuszają do daleko posuniętej ostrożności. Na człowieku nikt nigdy podobnego eksperymentu nie przeprowadzi - może więc na wszelki wypadek uznać, że to, co szkodzi rozwijającym się szczurom, prawdopodobnie zaszkodzi również naszym dzieciom? I przez dziewięć miesięcy lampkę wina podziwiać raczej z daleka? |
||||||||
| © Copyright 2005. All rights reserved. www.biologia.viii-lo.krakow.pl Design: SadystA :P | |||||||||